Café Europa - 27-04-2006

Een nieuw politiek alternatief voor Europa: noch links noch rechts?

Nadat het Nederlandse volk zich met een duidelijk 'nee' had uitgesproken tegen de Europese Grondwet is het debat over Europa weer zorgwekkend verstomd. De van oudsher pro-Europese partijen, zoals PvdA, CDA, VVD, D66 en GroenLinks, lijken zich niet aan dit onderwerp te willen branden door zich duidelijk pro uit te spreken en daardoor misschien kiezers van zich te vervreemden. 'Het oor te luisteren leggen' (Bos, Nicolaï) geeft in dit scenario nog de schijn van enige activiteit, maar biedt de kiezer weinig houvast.

Onlangs hebben twee nieuwe politieke stromingen met progressieve idealen zich gepresenteerd: Newropeans, de eerste trans-Europese politieke beweging die streeft naar democratisering van de Europese Unie, en Lux Voor, waarin de jonge progressieve voorhoede van de PvdA, GroenLinks, CDA, D66 en VVD zich verenigd heeft in hun opvatting dat Nederland verdeeld is in progressieven en conservatieven en dat deze scheidslijn dwars door de partijen heenloopt. Progressief is: een ontplooiingsstaat voor het individu, nadruk op kenniseconomie, internationalisering, flexibilisering, het drastisch terugbrengen van de omvang van het overheidsapparaat en het terugdringen van de macht van de vakbonden. Dit streven past naadloos in de Europese agenda.

Stelling 1: Niet links, niets rechts: een politiek alternatief voor Europa?

De betrokkenheid bij Europa zou vergroot kunnen worden als politieke partijen zich ook ten aanzien van Europa langs duidelijker scheidslijnen in links en rechts zouden profileren. Europa is teveel een zaak van ambtenaren en te weinig van politici en burgers!!

Stelling 2: Europa en de euro

De oudere generatie is de dupe geworden van de invoering van de euro. Maar geeft de euro de jongeren juist kansen? Immers: Nederland heeft de gulden te goedkoop ingewisseld voor de euro. De staatsschuld kon daardoor afnemen, maar de opgebouwde rechten op pensioenen zijn minder waard geworden.

Stelling 3: Europa en de verzorgingsstaat

Mensen hebben een basispakket aan zekerheden nodig om onzekerheden zoals die gepaard gaan met het proces van Europese integratie te kunnen/ durven aangaan, respectievelijk hanteren. Zo ja waar moet dat basispakket dan uit bestaan en is harmonisatie op Europees niveau gewenst?

Stelling 4: Europa en Turkije

De Verlichting heeft geleid tot een Westers superioriteitsgevoel. De angst voor toetreding van Turkije tot de Europese Unie is terug te voeren op dit superioriteitsgevoel.

Stelling 5: Europa ontvolkt

Te weinig jongeren moeten voor teveel ouderen zorgen. Er zou een demografische politiek gevolgd moeten worden. Deze stelling is een typisch voorbeeld van een kwestie die niets met links of rechts te maken heeft. (Of toch…?)

Stelling 6: Europa en de Grondwet

Een referendum over de grondwet moet niet per land worden gehouden, maar zou op een en hetzelfde moment onder de gehele bevolking van de Europese Unie gehouden moeten worden.

Mark den Hertog (Lux Voor), Veronique Swinkels (Newropeans) en Tiny Kox (SP-senator) debatteerden over deze stellingen onder leiding van Jan Willem Sap (hoofddocent Europees Recht, Vrije Universiteit). Voorafgaand aan het debat werd een PowerPoint presentatie getoond met feiten en meningen over Europa door Peter Kanne van TNS/NIPO.